۱۳۸۸ تیر ۲۳, سه‌شنبه

زبان جهانی رنگ ها

طراحي گرافيك بسته‌بندي به 3 موضوع اصلي رنگ،‌فرم (هندسه بسته‌بندي) وخط مناسب با رنگ وفرم و محتوي بسته مربوط مي شود. طراح گرافيك بسته‌بندي درانتخاب هر يك از سه عامل نام برده بايد به تفاوت‌هاي فرهنگي، اقليمي وگروه‌هاي مختلف جامعه توجه نمايد. به عنوان مثال درگروه‌هاي سني پايين ديده شده است كه بچه‌ها به رنگ اهميت داده و عكس العمل از خود نشان مي دهند وفرم وخط در درجه بعدي اهميت قرار دارند. درصورتي كه بزرگسالان بيشتر به شكل و فرم بسته‌بندي اهميت مي دهند. بسته‌بندي مقبول،‌بسته‌بندي است كه تمام حالات فوق را دربرداشته باشد.طراح گرافيك بسته‌بندي علاوه بر استفاده از رنگ، فرم وخط بايد بتواند اين 3 موضوع را به نحوي دركنار يكديگر قرار دهد تا ارتباطي منطقي مناسبي درميان آنها حاصل گردد. به عنوان مثال تركيب فرم و رنگ مناسب دربسته‌بندي مي تواند بسيار موثر واقع شود درحالي كه اگر بسته ما داراي فرم منحني باشد وقابليت انعطاف پذيري را نيز دارا باشد ما رنگي را كه براي آن مي توان درنظر گرفت،‌رنگي بايد باشد كه به فرم منحني نزديك باشد.
انسان‌ها تمامي دانش وتجربه خود را درجهان هستي به وسيله 2 عنصر رنگ وفرم كسب مي كند. به طوري كه اشياء موجود درطبيعت ابتدا رنگ وسپس فرم آنها كه از طريق چشم به مغز انتقال يافته است قابل درك مي گردد.
هرگونه تحريكات رنگي كه توسط چشم دريافت مي شود. علاوه بر واكنش‌هاي احساسي و رواني،‌ واكنش‌ها و عكس العمل‌‌هاي فيزيكي را نيز در بردارد. ما دانسته يا ندانسته به رنگ‌هاي موجود در طبيعت يا رنگ‌هاي ساخت دست بشر در محيط اطرافمان واكنش نشان مي دهيم. به عنوان مثال ما شاهد رنگ ويژه‌اي،‌ انضباط سيستم عروقي،‌نبض، فشارخون وحتي انقباض و انبساط ماهيچه‌هاي چشم تغيير مي كند.
الف/رنگ
دنياي شگفت انگيز رنگ‌ها ازنظر رنگ شناختي به 2 دسته قابل تقسيم مي باشند.
-رنگ‌هاي اصلي نور
-رنگ‌هاي اصلي چاپ
رنگ‌هاي اصلي نور كه از تركيب 3 رنگ اصلي قرمز،‌سبز وآبي به وجود آمده است (RGB) وهر آنچه ما مي توانيم ببينيم از تركيبات و انعكاسات اين رنگ‌ها به نسبت‌هاي مختلف است. ولي دنياي چاپ بسيار متمايز با نورمي باشد. رنگ‌هاي اصلي چاپ كه از تركيب رنگ‌هاي اصلي آبي،قرمز،‌زرد واضافه كردن شكل تشكيل شده است ودرصطلاح به اختصار آنها را cmyk مي نامند (y=yellow,blak,c=cyan,m=magenta) و هرچه تركيب بيشتر وكامل تري داشته باشند به سمت خاكستري ومشكي گرايش پيدا مي كنند.وتركيبات مختلف آنها، دنياي چاپ را به وجود آورده است كه مورد بحث ما قرار خواهد گرفت درمجموع 3 گروه رنگي وجود دارد كه عبارتند از:
-رنگ‌هاي اصلي
-رنگ‌هاي درجه 2
-رنگ‌هاي درجه 3
رنگ‌هاي اصلي عبارتند از: زرد،‌قرمزوآبي كه درطبيعت به صورت خالص وجود دارند واين گروه از رنگ‌ها جزو رنگ هاي تركيبي نمي باشند واز تركيب هيچ رنگي به وجود نيامده‌اند. به عبارتي پايه اساس واصول رنگ‌ها برآنها استواراست.
رنگ‌هاي درجه دوم،‌سه رنگ نارنجي،‌بنفش وسبز هستند كه هركدام ازاين رنگ‌ها از تركيب دو رنگ اصلي به وجود مي آيند. به عنوان مثال رنگ بنفش از تركيب آبي وقرمز به وجود مي آيد،‌نارنجي از تركيب قرمز و زرد مي باشد و سبز نيز از تركيب زرد وآبي به وجود آمده است.
رنگ‌هاي درجه سوم، رنگ‌هايي مي باشند كه از تركيب يك رنگ اصلي با يك رنگ از درجه دوم به وجود مي آيد مانند زرد نارنجي،‌ قرمز نارنجي،‌ قرمزبنفش،‌ آبي بنفش،‌آبي سبز و زرد سبز.
در دايره رنگ،‌ رنگ‌هايي كه درمجاورت يكديگر قرار گرفته‌اند،‌ داراي نوعي تشابهات رنگي مي باشد مانند آبي- آبي سبز- سبز- سبززرد وزرد و...
دراين دايره رنگ هايي كه روبروي هم قرار دارند را رنگ هاي مكمل مي گويند مانند زرد و بنفش،‌ آبي ونارنجي، قرمز وسبز و ... هنگامي كه رنگ‌هاي مكمل را دركنار يكديگر قرار دهيم هريك از رنگ‌ها داراي روشنايي،‌شفافيت وقدرت ويژه‌اي مي شوند تا دركنار رنگ غيرمكمل خود قرار بگيرد. بنابراين درطراحي بسته‌بندي ويا هر كار طراحي ديگر اگر بخواهيم كالاي ما بيشترين ميزان جلب توجه را به خود معطوف نمايد ونيز قدرت بصري بيشتري داشته باشد،‌ استفاده از رنگ‌هاي مكمل نتيجه مطلوب‌تري به همراه خواهد داشت. زيرا رنگ‌هاي مكمل دركنار يكديگر روشن‌تر وقوي‌تر به نظر مي رسند.
به عنوان مثال قرمز هر گاه كنار سبز قرار گيرد قرمزتر و سبز دركنار قرمز،سبزتر جلوه مي كند از تركيب 3 رنگ اصلي رنگ خاكستري تيره حاصل مي شود ضمنا از تركيب سه رنگ اصلي ويا سه رنگ درجه دوم ويا رنگ‌هاي درجه سوم با يكديگر رنگ خاكستري به نسبت تيره‌تري حاصل مي شود.
دربحث رنگ شناسي رنگ‌هاي رنگين كمان را كروماتيك ورنگ‌هاي بي رنگ مثل سفيد وسياه را آكروماتيك مي نامند.
-تضادهاي زبان جهاني رنگ
روان شناسي رنگ ها زبان جهاني خاص خود را دارد ولي گاهي اوقات بعضي تعصبات و اعتقادات فرهنگي وديني باعث تفاوت اين زبان همگاني دربعضي از مناطق مي شود ودربعضي كشورها واقوام برداشت ومفهوم رنگ، برداشت خاص خودشان مي باشد.
در زير به گوشه‌اي ازاين تضادها پرداخته وسپس به تشابهات ويكسان بودن مفاهيم پذيرفته شده توسط جامعه جهاني اشاره خواهيم نمود.
اگر به ريشه شناسي تاريخ وفرهنگ كشورها بپرازيم مسلما به دلايل تضاد رنگ‌ها پي مي بريم. مصريان باستان از تركيبي آبي رنگ( كه به احتمال زياد حاصل آزمايش‌هايي بوده كه براي ساخت شيشه انجام مي دادند) به عنوان نمادي از حقيقت وكمال استفاده مي كردند. استفاده از رنگ آيا درمصر حالتي نمادين داشت واين مفهوم تا به امروز نيز براي مصريان به يادگار مانده است. درهندوستان بر تن عروس‌هاي هندي 6 روز قبل از مراسم ازدواج، لباس‌هاي كهنه زرد رنگ مي پوشانند تا ارواح پليد را از خود برانند.درمراسم ازدواج نيز عروس و كاهني كه عقد را جاري مي سازد هردوبا لباس‌هايي به رنگ زرد مي پوشند. بنابراي رنگ زرد در هند با مفهوم آن در ديگر نقاط جهان تفاوت دارد و هر رنگ براي هر قوم ونژاد تعابير و تفاسير خاص خود را دارد.
درهند 2نفر كه قصد ازدواج دارند لباس زرد مي پوشند و درحالي كه درچين دختري كه قرار است ازدواج كند لباس قرمز رنگ بر تن مي كند چرا كه رنگ قرمز براي چيني‌ها نماد زندگي تازه و آينده‌اي خوب وشاد وخانواده‌اي خوشبخت است.سفيد براي يوناني‌ها نشانه باكرگي دخترمي باشد وپيكره آتنا از ضرايان يونان اصلي ترين ومهم ترين رنگ به شمار مي رفته وهنوز هم رنگي است كه اكثر عروس‌هاي غربي بر تن مي كند وجنبه بين المللي پيدا كرده است ارغواني مقدس ترين رنگ نزد يونانيان و روميان قديم بوده است. آنها اين رنگ را از نوعي صدف حلزوني تهيه وبراي آراستن خدايان وامپراتوران ذخيره و نگهداري مي كردند.
رنگ زرد درچين سمبل خاك مي باشد وچند صد سال نشان خانواده‌هاي سلطنتي وامپراطوري بوده است. والبته درحال حاضر نيز اين رنگ درچين نشان دهنده قدرت پادشاهي و سلطنت وامپراطوري است ولي رنگ زرد درانگلستان ،‌ مفهوم باران را دراذهان عمومي تداعي مي كند وباراني‌هاي بلند وگشاد انگليسي عموما به رنگ زرد هستند. انگليس به جهت موقعيت جغرافيايي واقليمي خاصي كه دارد،‌روزهاي ابري دارد.
رنگ زرد درژاپن سمبلي از كشاورزي و باغباني است، اگر دقت كرده باشيد رنگ لباس راهب‌هاي معابد ژاپن به رنگ زرد مي باشد.(دين اكثر مردم ژاپن بودايي است.)
ازاين جهت رنگ زرد درژاپن بيان كننده خورشيد ودرخشندگي وشفافيت ونشاني از گل‌ها وگياهان مي باشد.
دوران رنسانس زمان شكوفايي هنر اروپا وبه ويژه ايتاليا بوده است ونقاشي‌هايي كه از مصائب مسيح آن زمان از نقاشان مختلف برجاي مانده مانند ميكلآنژ،‌ لئوناردو داوينچي و... حواريون خائن وخيانت كار درجاهاي زرد رنگ نشان داده مي شوند.درايتاليا رنگ زرد را رنگ خيانت،‌ترس و شرمندگي مي دانند.
رنگ قرمز در تركيه رنگ غالب بر قاليچه‌ها وگليم‌ها مي باشد ونشاني از ميوه‌هاي بهاري وتابستاني مانند گيلاس، زردآلو،‌بادام وانجير مي باشد. رنگ قرمز جزء گروه رنگ‌هاي گرم به حساب مي آيد.
رنگ قرمز در تركيه نشاني از تابستان،‌گرما و شوروحرارت است.
در آفريقا نيز رنگ قرمز مفهوم جنگ ومرگ وخون وخون ريزي را تداعي مي كند.
زبان جهاني رنگ
تا اينجا به تفاوت‌هاي تعابير مختلف رنگ نزد فرهنگ ها ونژادهاي مختلف پرداختيم اكنون زبان جهاني رنگ را كه براي اكثر جوامع جهاني وگروه‌هاي مردمي وطراحان گرافيك يكسان است،‌ ذكر مي كنيم. زبان بصري يكنواختي كه طراحان وصادركنندگان وتوليد كنندگان با توجه به آن طراحي بسته‌بندي خود را انجام مي دهند.
يكي از نخستين آثار ثبت شده ازنيروهاي جادويي رنگ‌ها را مي توان درغارهاي لاسكو فرانسه وآلتيما اسپانيا مشاهده كرد. دراين نمادها نقاشي‌هايي از انواع حيوانات، زينت بخش ديوارهاي داخلي غارها شده است. نقاشان اين تصاوير، نقاشي‌هاي خود را با دست طراحي مي نمودند وبا استفاده از ساده ترين رنگ‌هاي طبيعي كه دركف غارها دردسترس بود، همچون سنگ آهن قرمز وزرد،‌منگنز وگل سياه،‌تنوع قابل ملاحظه‌اي از رنگ‌ها را درهنر خود به كار گرفته اند.
شروع استفاده از رنگ ازهمين ديواره‌هاي غارها بوده كم كم با مدرن شدن و مدنيت يافتن انسان اين رنگ‌ها معاني خاص خود را دربين طراحان ومردم جامعه پيدا كردند.
يوهانس اتين از معتبرترين ومشهورترين رنگ شناسان جهان است. و مباني رنگ وي دردانشگاه‌ها تدريس مي شود.روزي از او پرسيدند جهان بدون رنگ چه خواهد بود؟ پاسخ داد: آميزه‌اي كدر وسرد از اشكال،‌عاري از معناي واقعي.
يوهانس اتين بر اين باور است كه رنگ، زندگي است. زيرا دنياي بدون رنگ به نظر مرده مي رسد. هر هنرمند براي برقراري ارتباطي مناسب با مخاطب خود نيازبه يك سري شناخت‌هاي خاص از رنگ دارد.اين شناخت در دايره رنگ وكنتراست هاي مي باشد. در دايره رنگ ترتيب رنگ‌ها همان ترتيب رنگ‌هاي رنگين كمان ويا طيف طبيعي نورخورشيد است.
از لحاظ بصري،‌ قدرت هررنگي به دوعامل مهم بستگي دارد،‌ يكي ميزان درخشندگي رنگ وديگري كميت يا وسعت سطح رنگ. رنگ‌ها وقتي دركنار يكديگر قرار گيرند،‌ جلوه‌هاي گوناگوني مي يابند وبر يكديگر اثر مي گذارند و ويژگي‌هاي بياني و رواني آنها تغيير مي كند. بنابراين به منظور هم آهنگي وتعادل دريك كمپوزسيون رنگي،‌بايد هر رنگ را با توجه به ميزان درخشندگي آن و وسعت سطح آن،‌ به كار گرفت.
انسان در برابر رنگ‌هاي گوناگون واكنش‌هاي احساسي متفاوتي دارد. يكي از اين واكنش‌ها احساس گرمي وسردي نسبت به رنگ‌ها است. با ديدن رنگ هاي آبي وسبز احساس سرما ورنگ هاي قرمز ونارنجي احساس گرما به وجود مي آيد.با آزمايش‌هاي فراواني كه انجام يافته،‌ثابت شده است كه رنگ هاي گرم وسرد علاوه برتاثيرات رواني، برجسته انسان نيز تاثير مي گذارند. مثلا اتاقي كه به رنگ هاي آبي يا سبز رنگ آميزي شده باشد. با وجود حرارت 15 درجه احساس سرما به وجود مي آورد. واتاقي كه به رنگ‌هاي قرمز يا نارنجي رنگ شده باشد،‌ با وجود حرارت 11درجه سانتي گراد،‌درآن سرمايي احساس نمي شود.
رنگ‌هاي گرم برروي دايره رنگ عبارتند از: زرد،‌زرد نارنجي،‌ نارنجي،‌ قرمزنارنجي،‌ قرمز،‌ قرمز بنفش ورنگ هاي سرد عبارتند از: بنفش،‌ آبي بنفش،‌‌ آبي،‌ آبي سبز،‌ سبزو زرد سبز. به طور كلي بيشترين تضاد در رنگ‌هاي گرم وسرد را درقرمز ونارنجي وآبي وسبز مي توان احساس كرد.
سبز: اين رنگ پيش از خلقت انسان وجود داشته است. رنگ بهاره وزايش است. اين رنگ بدون خسته كردن چشم،‌ توجه را جلب مي نمايد وعلت آرام بخشي آن را مي توان تمركز دقيق آن بر شبكيه چشم دانست. به هميت خاطر مي تواند به مغز آرايش ونيرويي تازه بدهد. به همين دليل در عرصه هنر از اصطلاح the green room استفاده مي شود(اتاقي براي مهمانان وبازيگران تئاتر واستوديوهاي تلويزيوني كه پيش از اجراي برنامه براي آرام شدن درآن مي نشينند.
از جهت روان شناسي افراد،‌آدم‌هاي سبز مذهبي هستند. درانجمن خيريه يا بيمارستان يافت مي شوند ومضطرب وانعطاف پذيرند. رنگ سبز رنگي مقدس است.سبزها اصلاح گرند وبسيار علاقه به نصيحت كردن دارند وكوشش پشتكار عجيبي دارند.
آبي- درتمام دنيا آن را بهترين رنگ مي خوانند.رنگ همه رنگ‌ها!! آن را نماد ومظهر قدرت وسلطنت مي دانند. به همين دليل يكي از رنگ‌هايي است كه درلباس‌هاي ورزشي زياد استفاده مي شود. روزگاري يوناين‌ها ورومي‌ها آبي را رنگي براي ارتباط با مي دانستند. آبي مظهر صلح،‌دوستي،‌حقيقت،‌رحم،‌ شفقت،‌ثبات وپايداري است. به همين دليل درعرصه تجارت وسرمايه گذاري بسيار از آن استفاده مي شود وبه كارگيري اصطلاح blue chip كه نشاني از نوعي سرمايه‌گذاري مطئمن است گواه اين اعتقاد بوده و هست.
همان طور كه گفته شد،‌ اين رنگ خوشايند،‌ دلنشين وآرام بخش است.اما از آنجا كه رنگي سرد به حساب مي آيد، مي تواند دلسردكننده هم باشد.درضمن اينكه حس خشم را به مقدار قابل توجهي كاهش مي دهد.(شايد به همين دليل است كه دراكثر نقاط دنيا تيم‌هاي رقيب ومشكل ساز همواره آبي و قرمز هستند و رو در روي هم قرار مي گيرند) افرادي كه به رنگ آبي علاقه مند هستند افرادي خلاق هستند . مورد احترام،‌آرام و دوست داشتني هستند واحساساتشان را خوب كنترل مي كنند. آبي نماد ابديت وعمق و كمال گرايي است. از ويژگي‌هاي افراد آبي دوست‌، صلح،‌مهرباني و هماهنگي مي باشد.
زرد: رنك زرد درخانواده رنگ هاي گرم قرار دارد. اين رنگ به خوبي توجه را به سوي خود جلب مي كند. به همين خاطر درامور تبليغاتي و بسته‌بندي كالاها استفاده بسياري از آن مي شود. روزگاري اين رنگ را برازنده پادشاهان وسلاطين مي دانستند،‌ اما در زماني ديگر ديده شد كه راهبه هاي بودايي از زرد به عنوان رنگي كه تواضع وفروتني را نشان مي دهد،‌ استفاده نمودند.
اما دردنياي امروزه،‌ زرد را رنگ شاد همراه با بالاترين قدرت درتحريك بصري مي دانند. به خاطر همين علت است كه دركارهاي بسته‌بندي وگرافيك از رنگ زرد زياد استفاده مي شود. خيلي‌هاي ديگر زرد را مظهر خرد وعقل مي دانند كه تمام اين احساسات به همرا شدن اين رنگ با رنگ خورشيد ارتباط دارد به خاطر همين ديدگاه‌ها وقدرت جذب نگاه‌ها،‌ امروزه بسياري از تيم‌هاي ورزشي از آن استفاده مي كنند ( خصوصا درمسابقات رالي واتومبيل راني)
قرمز : رنگ قرمز گرم ترين رنگ‌ها مي باشد. قرمز به عنوان مادر رنگ‌ها شناخته شده است جزء 3 رنگ اصلي مي باشد. رنگ قرمز،‌ رنگ انتخابي بيشتر روان شناسي برون گرا ويكي از گزينش‌هاي ويژه مردان مي باشد. طراحان گرافيك بسته‌بندي بايد براين نكته توجه نمايند كه قرمز رنگ مورد علاقه‌ مردان است. وبسته‌بندي‌هايي كه متعلق ومختص مردان است،‌ بهتر است تركيبي از قرمز درآن وجود داشته باشد.
از منظري ديگر رنگ قرمز، مفهوم خشم وعصبانيت را مي رساند. درچين رنگ قرمز، رنگ خوشبختي است
رنگ نارنجي:
رنگ نارنجي رنگ گرم است زيرا از تركيب رنگ قرمز و زرد تشكيل شده است اين رنگ يك رنگ شاد وزندگي بخش مي باشد. رنگ نارنجي،‌رنگ روز سپاسگذاري ونشاني از چشم انداز پاييزي و شعله آتش است.
رنگ نارنجي،‌يك رنگ انرژي دهنده است،‌ مانند زرد محرك وهمانند قرمز سرشار از شور وعلاقه ونشاط.
اگر شما مي خواهيد بدون داد وفرياد توجهي را جلب نمائيد،‌ از رنگ نارنجي استفاده كنيد چون اين رنگ، توجه را مطاله مي كند، يكي ديگر از خصوصيات اين رنگ خاصيت التيام دهندگي آن است وگفته مي شود كه ميل به غذا را افزايش داده ونيز باعث تحريك اشتياق و خلاقيت مي شود. طراحان گرافيك وبسته‌بندي وبه خصوص طراحاني كه د رصنايع غذايي فعاليت مي كنند بايد بدانند كه رنگ نارنجي ميل به غذا را افزايش داده
همانطور كه ذكر كرديم عروس‌ها درشرق قرمز مي پوشند. درحالي كه درآفريقا معني سوگواري و عزا وجنگ وخون‌ريزي است. قرمز رنگ سه شنبه است. قرمز گلي سمبل عشق آتشين است. رنگ قرمز رنگ سياره مريخ مي باشد. اين سياره به خداي جنگ معروف است ونيز نشان دهنده خطر و آتش سوزي است. اين رنگ بزرگترين طول موج وكمترين فركانس را دارد. رنگ قرمز باعث تحريك قلب وگردش خون مي شود. درواقع رنگ قرمز احساسات ما را تحريك وگردش خون را فعال مي كند. بيشتر از رنگ قرمز دردكوراسيون و حاشيه نما استفاده مي شود وحتي درجاهايي كه احتياج به تحريك زياد مي باشد مانند باشگاه ورزشي يا آشپزخانه بهتر است از رنگ قرمز استفاده شود. مي تواند يك گزينه خوب براي يك اتاق ناهار خوري باشد. اما به خاطرداشته باشيد كه لازم نيست ازرنگ قرمز براي رنگ آميزي همه ديوارها استفاده كنيد.
چون قرمز مي تواند برشخص غالب وباعث سردرد شود. رنگ قرمز شاد است وبسياري از محصولات توليد شده براي بچه ‌ها مثل توپ‌ها،‌اسباب بازي‌هاو لباس‌ها .... داراي رنگ قرمز است.
بنفش: دربعضي از اتاق‌هاي عمل از اشعه‌هاي فرابنفش براي تصفيه يا تهويه هوا استفاده مي كنند. در روان پزشكي از رنگ بنفش به خاطر اثرات آرامش بخش آن براي درمان كساني كه از ترس و وسواس رنج مي برند استفاده مي شود. بنفش رنگ هدف مي باشد. طبق نظر كارشناسان رنگ بنفش به تعادل فكري انسان كمك مي كند وعلاوه برآن توام با حس هنري،‌موسيقي،روحانيت ومعنويت است. به خاطر تركيب ارغواني از قرمز (گرم ترين رنگ) و آبي (سردترين رنگ) به نظر مي رسد كه يك رنگ ايده‌آل مي باشد.
بچه‌ها واكنش مثبتي به رنگ بنفش نشان مي دهند.بنابراين اين رنگ مي تواند براي بسته بندي لوازم كودك نقش به سزايي داشته باشد.
سياه: رنگ سياه رنگي مطلق است كه در فراسوي آن،‌ زندگي تمام مي شود. سياه يعني نه،‌ كه نشانه‌اي از ترك عشق وانصراف از فعاليت‌هاي جمعي است.به معني نيستي تا نااميدي به آينده وسكوتي ابدي است. وحس سنگيني را به افراد القا مي كند. به خصوص اگر درطرح درقسمت پايين كار قرار گيرد،‌ بسيار سنگين مي شود. رنگ سياه تاثير خوبي به مزاج ندارد و در كودكان هم اثر منفي دارد. دوستداران رنگ سياه معمولا خسته و افسرده‌اند. اگر خسته نباشند، ناراضي‌اند و اگر ناراضي نباشند مغرور هستند . ولي نبايد فراموش كرد كه سياه نمادي از آبرومندي وشرافت است.دربسته‌بندي‌ها از رنگ سياه به ندرت استفاده مي شود.چون اگر روي مخاطب سازي‌ها،‌تحقيقات گسترده‌اي عمل آورند، نتيجه مي گيرند كه تعداد كمي از افراد رنگ سياه را دوست دارند. طراحان گرافيك بسته‌بندي وگروه‌هاي ماركتينگ كه بر روي بازار تحقيق مي كنند چقدر روي مخاطبان و دنياي رنگ‌ها شناخت دارند؟ مسلما اگر شناخت طراح وگرافيست از رنگ‌ها كامل باشد وعلم آشنايي بررنگ‌ها را داشته باشد مي تواند با هدف قرار دادن مخاطب،‌ بسته‌بندي توليد نمايد كه درقفسه فروشگاه ويا هر جاي ديگر به خوبي بدرخشد وخود را نشان دهد.
ب/ فرم
اشكال مكعب وچهار گوش به دليل نمايش بهتر،‌ بهترين فرم بسته‌بندي است همچنين اين فرم در قفسه به راحتي دركنار هم جاي مي گيرد. در طراحي فرم، اندازه نيز از اهميت بالايي برخوردار است به عنوان مثال شيشه‌هاي كوچك عطر،‌ ارزشمند بودن آن را به خوبي نمايان مي سازد.
رابطه فرم و رنگ:
همان طور كه رنگ‌ها داراي مفاهيم ومعاني ذهني ويژه‌اي مي باشند،‌ فرم‌ها نيز داراي ارزش‌هاي حسي فراواني مي باشند و وقتي درارتباط با رنگ‌ها قرار مي گيرد ارزش‌هاي زيبايي شناسي‌ آنها افزايش يافته واز لحاظ بصري نيروي بيشتري ارائه مي دهند.تطبيق فرم ورنگ يكي از مباحث با ارزش هنرمندان و طراحان گرافيك بسته‌بندي مي باشد. اينك به تطبيق سه شكل اصلي هندسي يعني: مربع،‌ دايره و مثلث با سه رنگ اصلي زرد ،‌ قرمز وآبي مي پردازيم. فراموش نكنيم كه فرم مربع ويا 4 ضلعي بهترين فرم جهت بسته‌بندي است. فرم‌هاي ديگر مانند مثلث و دايره براي بسته‌بندي مناسب نمي باشد.
مربع: شكلي است زيبا،‌محكم، سنگين واستوار وخشن كه از دو خط عمودي ودو خط افقي هم اندازه تشكيل شده است،‌ و نمادي از ماديت است با رنگ قرمز كه بيان كننده سنگيني و تاريكي است، مطابقت دارد.
مثلث: شكلي است كه به علت وجود زاويه‌هاي تيز كه از برخورد 3 خط مورب تشكيل يافته اند حالت اعتراض،‌طغيان و سركشي وستيزه جويي را القا مي كند و مي تواند با رنگ زرد كه داراي ويژگي‌هاي مشابه است،‌ تطبيق نمايد.
دايره: شكل دايره،‌ گردش دوراني ودورتسلسل وابديت را ارائه مي دهد. ودرانسان حالت رخوت ،‌ سستي وآرامش به وجود مي آورد و ازاين روي، نمادي از حالت‌هاي معنوي و روحي است و مي تواند با رنگ آبي كه نشانه اي از معنويت،‌عمق،‌ صفا و پاكي است تطبيق پيدا كند.فرم دايره جهت بسته بندي محصولات توليدي كاربرد چنداني ندارد. شايد بتوان گفت كه در صنايع غذايي شركت‌هايي كه از فرم دايره استفاده مي كنند انگشت شمارند. از آن جمله مي توان به لپ لپ، بستني توپي، آدامس و ... اشاره كرد.
قوطي كنسرو از جنس فلز حالت استوانه‌اي دارد كه قطع آن به شكل دايره است.
و مي توان آن را در اين دسته‌، طبقه‌بندي نمود.
توليد قوطي فلزي بسيار زياد بوده و آمارهاي توليد و مصرف اين قوطي‌ها،‌ نشان از كاربرد فراوان آن در صنعت بسته‌بندي دارد.
علاوه بر انطباق رنگ هاي اصلي با سه شكل اصلي هندسي،‌مي توانيم رنگ هاي درجه دوم را نيز با شكل‌هاي هندسي ديگري تطبيق دهيم. مانند: نارنجي با ذوزنقه، بنفش با بيضي و يا سبز با مثلثي كه اضلاع مورب آن منحني باشد.
طراحي خط
يك طراح بسته‌بندي بايد زاويه ديد جامعي نسبت به خط داشته باشد كه توانايي و تجربه چشم‌هايش در تشخيص اين موضوع در نشريات و پوسترها وعلائم خياباني ناشي مي شود. هرنوع از بسته‌‌بندي،‌ نوع خاصي از خطوط را طلب مي كند.مثلا درجعبه‌هاي شيريني و شكلات بايد حروف نرم و كشيده استفاه شود تا حالتي باريك وزيبا داشته باشد.
درجعبه‌هاي ديسك‌هاي كامپيوتر،‌ از حروف محكم استفاده مي شود كه دوام را تداعي مي كند و در مورد صنايع غذايي خطوطي كه داراي اغنا ونرمي باشند را بايد انتخاب نمود تا بتواند حس لذت را در مخاطب به وجود آورد.
درمورد محصولاتي كه خواندن اطلاعات آنها ضروري است، مثلا داروها،‌ خونا بودن حروف مهم است ودرنهايت براي بچه‌ها، انتخاب حروف درشت مطلوب‌تر است.
نتيجه : اهميت تحيقيق روي بسته‌‌بندي بارها وبارها اثبات شده است. در مواردي به خصوص كه ارزش افزوده شركت از راه بسته‌ بندي ايجاد مي شود،‌مثل صنايعي كه برپايه مونتاژ شكل مي گيرند به صورت عيني،‌ اثرات بسته ‌بندي قابل رويت است. درمواردي پيش آمده كه با بكاربردن شيرينك براي كالايي كه درشركتي توليد مي شود،‌ تعداد تقاضا براي چند برابر افزوده شده ومخاطبان رضايت خاطربيشتري كسب كرده اند

يك گرافيست كه درصدد طراحي يك بسته‌بندي است با داشتن شناخت كامل از 3 موضوع مطرح شده، رنگ،‌فرم وخط ، مي تواند نوعي بسته‌بندي طراحي نمايد كه بتواند درعرصه رقابت فشرده امروز، اثري چشمگيرتر بر مخاطب وخريدار داشته باشد.
وجه تمايز يك محصول درقفسه فروشگاه‌ها وابسته به استفاده صحيح از اين 3 اصل در طراحي بسته‌‌بندي است و به حالت طراحان بسته‌بندي دركشور با شناخت كامل اين 3 اصل،‌شناخت بازارهاي هدف با استفاده از
بازار و برندينگ در توليد يك بسته بندي مناسب اهتمام بيشتري به خرج دهند.

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر