مدرنيته پژوهي، طراحي و بسته‌بندي

نیاز روزافزون به صادرات غیر نفتی،رقابت تنگاتنگ بین شرکت های تولیدی و نیاز مبرم به فروش کالاهای تولیدی همگی بر اهمیت نقش بسته بندی صحه می گذارند.
افزایش بی رویه جمعیت، کشف و اختراعات مکرر و جدید و نیاز به مهاجرت برای پیشبرد اهداف، همه و همه گویای اتفاقی جدید در زندگی بشر بود. اتفاقی که شیوه و نوع زندگی بشر را به طور کامل دستخوش تغییرات بنیادین و اساسی قرار داد و باعث شد انسان منزل گاه سنتی خویش را به جامعه ای مدرن بدل نماید و جامعه مدرنیزه شده، جای جامعه سنتی را گرفت.
مدرنیسم، هنر و بسته بندی
ازدیاد جمعیت، بدون تردید افزایش تولید را می طلبد و این افزایش تولید علت به وجود آمدن مباحثی چون: تبلیغات، برندینگ، مارکتینگ، بسته بندی، طراحی کالا، طراحی صنعتی، طراحی گرافیک و... شد.
با آغاز قرن بیستم و به وجود آمدن جامعه مدرن و مدرنیته پژوهی، نظرات و بیانیه های مختلفی با دیدگاه ها و ایدئولوژی های متفاوت در کلیه زمینه های زندگی به وجود آمد.
این نظرات و بیانات در کلیه جوانب زندگی بشر از فلسفه زندگی گرفته تا هنر نمود یافت و همه را دستخوش تغییر قرار داد. تغییراتی که سرآغاز و سرفصل زندگی کنونی با تمامی فواید و مضرات آن بود. بسته بندی کالا نیز از این امر مستثنی نبود و بنا به نیاز جامعه مدرن لازم بود، بسته بندی های جدید با قابلیت های زندگی مدرن سازگار شده و بسته بندی صورت علمی –هنری به خود گرفت. جنبه علمی آن از آن نظر که بازار مصرف، دستگاه های مدرن و با سرعت و ظرفیت بالا و تحقیق بازار را می طلبید و جنبه هنری از آن جهت که بسته مورد نظر نیاز به طراحی صنعتی و طراحی گرافیک و... داشت.
نادیده نگیریم که هر حرکت جدید، همیشه مخالفت معاصران خود را در برداشته است. افراد، احزاب، گروه ها و دسته‌هايي که تمایل به حفظ بازار خویش به روش خود را داشتند. هنر و دنیای مدرن نیز از این امر مبرا نبود و افرادی بودند که به وجود آمدن دنیای مدرن را به زمان خویش می دیدند. حرکت های نو و آوانگارد اغلب با پوزخند مواجه می شد و معتقدان به تفکر سنتی مجبور به نوعی مقابله با تجددگرایان بودند. (جنبش امپرسیونیسم در نقاشی و یا موج نوی سینمای فرانسه و...).
در این شکی نیست که هنر اصیل و جسور باید جلوتر از زمان خود در حرکت باشد و سنت شکنی یکی از اصول اولیه هنر است که اگر این طور نبود بسیاری از ارائه ها هنوز به صورت اولیه خود باقی می ماند.
تعریف دنیای مدرن از طراحی گرافیک بسته بندی و طراحی صنعتی
از هنگامی که آوای جهانی شدن و مدرنیته به گوش رسید و نیاز جامعه مدرن و انسان خسته از جنگ های جهانی و ویرانی و نا بسامانی به تولید و مصرف بیشتر احساس شد، سبب به وجود آمدن بسیاری از شغل ها و رشته ها به صورت آکادمیک گردید. طراحی صنعتی و بسته بندی نیز به صورت رشته های دانشگاهی طرح و تدوین شدند.
طراحی صنعتی
در دنیای امروز، طراحی صنعتی و کلیه رشته ها و گرایش های مرتبط با آن از هر نظر دچار تغییر و تحولی شگرف شده است و این تغییر و تحول اساسی از زمانی آغاز شد که کامپیوتر وارد زندگی روزمره انسان گردید. تا جایی که می توان نسبت آن را به نوع طبابت حکیم بوعلی سینا با دنیای پزشکی مجهز امروز مقایسه نمود.
برای طراحی صنعتی مدرن که بسته بندی یکی از گرایش های آن می باشد، نرم افزارهای ویژه ای طراحی شده است. تعدادی از این نرم افزارها عبارتند از: 3D studiomax، Mechanical Desktop، Solid، Rhinoceros و...در روند كامپيوتر طراحي صنعتي مي توان هركالايي را پيش ازتوليد درون كامپيوتر مشاهده و آناليز نمود واز زواياي مختلف تجزيه و تحليل وبررسي كرد. همچنين با استفاده از توان محاسباتي كامپيوتر مي توان محاسبات مختلف مراحل طراحي و توليد را با سرعت وسهولت ودقت راهبري نمود. تكنولوژيي‌هاي موسوم به سي.ان.سي (CNC) امرزوه اين امكان را فراهم آورده تا فايل خروجي حاصل از طراحي قطعات صنعتي توسط نرم افزارهاي نقشه كشي و طراحي فني ومهندسي را مستقيما به ماشين ابزار سپرد و قطعه مورد نظر را با دقت وسرعت غير قابل رقابتي از دستگاه تحويل گرفت.
نگارش و تدوین این نرم افزارها، طراحی صنعتی مدرن را به سمتی سوق داد که بدون دانش نرم افزارهای فوق عملا طرح مورد نظر به صورت ایده ای خام در ذهن یا روی کاغذ باقی می ماند. این نرم افزارها کلیه ابعاد و سطوح و گوشه ها، میزان فشار حجم داخل وخارج و... را اندازه گیری می نماید و قبل از اجرای پروژه می توان به صورت کامل حتی فشارهای وارده بر بسته یا بطری را با مصالح مختلف اندازه گیری و محاسبه نمود. اما در طراحی کلاسیک و قبل از به وجود آمدن کامپیوتر و ورود آن به زندگی انسان، طرح هایی که برای صنعت انجام می گرفت و امروزه آن را طراحی صنعتی نامیده اند، به صورت اتد انجام می گرفت و طراحان روی کاغذ اتد می زدند و با مصالح مختلف مانند گل و گچ و فلز و... حجم طرح مورد نظر را اجرا می کردند. ولی دانش مقاومت مصالح را که یکی از مهم ترین اصول طراحی صنعتی و بسته بندی می باشد، در نظر نمی گرفتند.
از نظر تقسیم بندی و گرایش برای طراحی صنعتی مدرن بنا به نوع برداشت، طرح، ایده و... تقسیم بندی هاي مختلفی در نظر گرفته شده است. پاره ای طراحان، طراحی های خود را بنا به نیاز بازار و جامعه کنونی طراحی و اجرا می نمایند و برخی افراد دنباله روی سبک و گروهی هستند که گرایش به آینده دارد و طراحی های خود را بنا به نیاز آینده جامعه طراحی و اجرا می نمایند. كه هر يك از ايدئولوژي‌هاي فوق داراي سبك‌هاي گوناگوني دربطن خود مي باشد. البته پرداختن به تقسیم بندی های طراحی صنعتی از نظر تنوع سبک، آرا و نظرات در یک جا امکان پذیر نمی باشد. طراحان به دو دسته قابل طبقه بندی هستند. کسانی که زمان حال را در نظر می گیرند وطراحي كالا و محصول براي عملكرد ويا فرم زندگي و ويژگي‌هاي ظاهري گياهان و طبيعت بي جان انجام مي پذيرد و افرادی که نیاز آینده جامعه را در نظر می گیرند وطراحي كالا و محصول با استفاده از المان‌ها و نمادهاي فوق پيشرفته و بسيار مدرن و حتي تخيلي انجام مي پذيرد. البته کسانی که بنا به نیاز آینده جامعه طراحی می نمایند، ناخودآگاه حس خلاقیت و ایده پردازی را رکن اصلی طراحی های خود قرار خواهند داد. با توجه به گرايش‌هاي طراحي صنعتي، ابداع، ابتكار، خلاقيت و ايده پردازي از پايه‌هاي اساسي طراحي صنعتي مي باشد. پس نمي توان به صرف وجود محصولات و روش‌هاي فعلي از نوآوري و ابتكار دوري جست مسلما انسان تنوع طلب است و با توجه به همين اصل مهم است كه ابتكار و نوع آوري در فرم ظاهري كالا و توليدات ضروري مي نمايد. و از آن مهم‌تر نيازهاي عملكردي آنان چنان وسيع و روزافزون است كه خلاقيت و اختراع و ابتكار دركاركرد توليدات و محصولات جايگاهي بس مهم‌تري مي يابد. به عنوان مثال شما هيچ گاه از بهترين غذا ويا لباس مورد علاقه خود به شكل پيوسته و پشت سرهم استفاده نمي نمائيد و اين به دليل دوري از تكرار و روزمره شدن آنها مي باشد. به همين ترتيب پاسخي به تنوع طلبي استفاده كننده يكي از عوامل مهم كار طراح درجهت رسيدن به طرح مطلوب است. همچنين با ارائه وتعريف روش‌ها وسبك هاي جديدي از زندگي مدرن انسان (مانند آپارتمان نشيني، اينترنت، مسافرت‌هاي هوايي طولاني مدت مسابقات اسكي سرعت كه همگي المان‌هايي از زندگي مدرن انسان مي باشند) ضرورت‌ها و نيازمندي‌هاي جديدي درخصوص ابزار و روش‌ها بروز مي كند كه نيازمند نگرش وديد عميق طراح براي ارائه روش‌ها وراه‌حل‌هايي راه‌گشا در قالب ابزار وكالا و توليدات نوين مي باشد.
از نظر سبک های کاری و رویکردها نیز می توان به سبک های زیر که هر دو تقسیم بندی را شامل می شوند اشاره نمود:
- دی استایل D Style
- ممفیس
- فرمال Formal
- می نیمال Minimalism
- بیونیک دیزاین
- و بسياري ديگر از سبك‌ها ومكتب‌ها كه به دليل حجم بسيار زياد قابل طرح و پردازش نمي باشند.
سبک دی استایل دارای گوشه های تیز، سطح هموار و صاف و حالت مکعب گونه می باشد و از این نظر فلز ماده مناسبی جهت کار کردن در این سبک می باشد.
در ممفیس محدودیت طرح وجود ندارد. محدودیت هایی که در سبک های کاری دیگر وجود دارد از جمله: ارگونومی، اندازه ها و کلیه قواعدی که قبلا در ذهن ها وجود داشته در ممفیس زیر پا نهاده شد. از این روی طراح در انتخاب مواد، نوع طرح و عوامل دیگر آزاد می باشد.
فرمال و بیونیک دیزاین بیشتر از طبیعت زنده و جانوران الهام می گیرد. بیونیک دیزاین در ایتالیا به وجود آمد و رشد و پرورش یافت. مثالی که از طبیعت برای بیونیک دیزاین می توان گفت مکانیزم پرواز پرندگان در طراحی است. یا شکل حیوانات در طراحی ها و طراحانی که از شکل حیوانات و جانوران برای طرح خود استفاده می نمایند. می نیمال سعی می کند در تمام طرح ها و محصولات زواید را حذف کند تا جایی که طرح به انتزاع و سادگی محض برسد. کسانی که طراحی هایشان در قالب و سبک پست مدرن قرار می گیرد و به گذشته با شرایط خاص نگاه می کنند
اين ها پاره‌اي از سبك‌هاي متعلق به طراحي صنعتي مي باشد كه طراحان در غالب اين تعاريف و ديدگاه‌ها طراحي‌هاي خود را انجام مي دهند.

ادامه دارد